بسمه تعالی
هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۴/۱۱/۸ به پیشنهاد شورای ملی تأمین مالی و به استناد جزء (۷-۵-۳) بند (ب) ماده (۲) و بند (ب) ماده (۴۶) قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها مصوب ۱۴۰۲، آیین‌نامه جزء یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:
آیین‌نامه اعمال مقررات انتظامی متناسب با تخلفات شرکتهای اعتبارسنجی و مدیران آنها
ماده ۱- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱- قانون: قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها مصوب ۱۴۰۲. ۲- شورا: شورای ملی تأمین مالی موضوع بند (الف) ماده (۲) قانون. ۳- مرکز: مرکز ملی تأمین مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی. ۴- هیئت‌های انتظامی: هیئت‌های انتظامی بدوی و تجدید نظر که به موجب ماده (۴) این آیین‌نامه تشکیل می‌شوند. ۵- دبیرخانه هیئت‌های انتظامی: دبیرخانه هیئت‌های انتظامی که به موجب ماده (۷) این آیین‌نامه تشکیل می‌شوند. ۶- آیین‌نامه تأسیس: آیین‌نامه نحوه تأسیس و فعالیت شرکتهای اعتبارسنجی، موضوع جزء (۱-۵-۳) بند (ب) ماده (۲) قانون موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۶۸۹۰۹ / ت ۶۳۳۷۹ هـ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۳ با اصلاحات بعدی آن. ۷- آیین‌نامه احراز صلاحیت: آیین‌نامه اجرایی نحوه احراز و تمدید صلاحیت مدیران شرکتهای اعتبارسنجی موضوع جزء (۲-۵-۳) بند (ب) ماده (۲) قانون موضوع تصویب‌نامه شماره ۳۴۹۲۹ / ت ۶۳۶۶۲ هـ مورخ ۱۴۰۴/۲/۳۰. ۸- آیین‌نامه ثبت اعتراض: آیین‌نامه اجرایی نحوه ثبت اعتراض به گزارش‌های اعتباری موضوع جزء (۵-۵-۳) بند (ب) ماده (۲) قانون موضوع تصویب‌نامه شماره ۴۶۴۳۵ / ت ۶۴۱۷۲هـ مورخ ۱۴۰۴/۳/۱۷. ۹- آیین‌نامه رتبه‌بندی: آیین‌نامه اجرایی رتبه‌بندی سطح فعالیت شرکتهای اعتبارسنجی موضوع جزء (۶-۵-۳) بند (ب) ماده (۲) قانون موضوع تصویب‌نامه شماره ۷۷۹۱۶ / ت ۶۴۳۶۵ هـ مورخ ۱۴۰۴/۵/۲۰. ۱۰- آیین‌نامه حفاظت اطلاعات: آیین‌نامه اجرایی حفاظت اطلاعات و حفظ محرمانگی و امنیت داده‌ها موضوع جزء (۳-۵-۳) بند (ب) ماده (۲) قانون. ۱۱- امتیاز اعتباری: موضوع بند (۱۲) ماده (۱) آیین‌نامه تأسیس. ۱۲- گزارش اعتباری: موضوع بند (۱۳) ماده (۱) آیین‌نامه تأسیس. ۱۳- شرکتهای اعتبارسنجی: موضوع بندهای (۱۵) و (۱۶) ماده (۱) آیین‌نامه تأسیس. ۱۴- استفاده کنندگان: موضوع بند (۱۷) ماده (۱) آیین‌نامه تأسیس. ۱۵- مشتری: موضوع بند (۱۸) ماده (۱) آیین‌نامه تأسیس. ۱۶- سامانه نظارت: سامانه نظارتی که توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی جهت نظارت و رسیدگی به تخلفات شرکتهای اعتبارسنجی ایجاد می‌شود. ۱۷- مدیران: مدیر عامل و اعضای هیئت مدیره شرکتهای اعتبارسنجی.
ماده ۲- در خصوص تخلفات شرکتهای اعتبارسنجی تحت نظارت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مطابق با قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۲ با اصلاحات بعدی آن اقدام خواهد شد.
تبصره- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است حداکثر ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، به هر یک از شرکتهای اعتبارسنجی تحت نظارت خود، موضوع را به مرکز ارائه دهد.
ماده ۳- مصادیق تخلفات مطابق با جزء (۷-۵-۳) بند (ب) ماده (۲) قانون به شرح زیر است:
۱- اعطای رتبه اعتباری صوری یا تقصیر در محاسبه رتبه اعتباری، هرگونه جعل یا ارائه اسناد و اطلاعات خلاف واقع در فرآیند صدور امتیاز اعتباری و گزارش اعتباری.
۲- عدم رسیدگی به اعتراضات موضوع آیین‌نامه ثبت اعتراض نظیر:
الف - عدم پاسخگویی به اعتراض مشتری ظرف مهلت مقرر در آیین‌نامه ثبت اعتراض.
ب - عدم اصلاح گزارش در صورت اثبات خطا.
۳- عدم رعایت محرمانگی و امنیت اطلاعات موضوع آیین‌نامه حفاظت اطلاعات نظیر:
الف - دسترسی مستقیم شرکت اعتبارسنجی نوع دو به داده‌های پایگاه داده اعتباری کشور به واسطه شرکت اعتبارسنجی نوع یک سهامدار یا دسترسی مستقیم به هر طریق دیگر.
ب - تغییر یا ایجاد دسترسی غیرمجاز در سامانه‌ها، نرم‌افزارهای تخصصی و اطلاعات شرکتهای اعتبارسنجی.
پ - افشای اطلاعات و فراهم‌سازی زمینه دسترسی به امتیاز اعتباری و گزارش اعتباری مشتری بدون رضایت یا درخواست وی.
۴- از دست دادن شرایط صلاحیت حرفه‌ای نظیر:
الف - بکارگیری مدیران بدون کسب تأییدیه صلاحیت عمومی و حرفه‌ای از وزارت امور اقتصادی و دارایی طبق آیین‌نامه احراز صلاحیت.
ب - عدم امحاء گزارش‌های اعتباری، امتیاز اعتباری یا سایر محصولات تولید شده توسط مدیران ظرف مدت زمان تعیین شده توسط مقام ناظر بر فرآیند تأمین امنیت آیین‌نامه حفاظت اطلاعات.
پ - امتناع یا عدم همکاری مدیران در ارائه زمان‌بندی و برنامه اجرای آیین‌نامه حفاظت اطلاعات.
ت - خودداری از ارائه اطلاعات در مواردی که شرکتهای اعتبارسنجی مطابق آیین‌نامه تأسیس یا آیین‌نامه حفاظت اطلاعات مکلف به ارائه آن بوده یا خودداری از آن به موجب قوانین مرتبط تخلف محسوب شده باشد.
۵- عدم رعایت مفاد قانون، آیین‌نامه‌های اجرایی و مقررات و مصوبات مرتبط با آن نظیر:
الف - تخلف از مفاد اساسنامه شرکتهای اعتبارسنجی.
ب - تخلف شرکتهای اعتبارسنجی از تعهدات ارائه شده به وزارت امور اقتصادی و دارایی در مورد انجام اقدامات اصلاحی.
پ - عدم رعایت حداکثر نرخ کارمزد خدمات قابل ارائه توسط شرکتهای اعتبارسنجی مذکور در مقررات قانون.
ت - عدم همکاری و اطلاع‌رسانی توسط شرکتهای اعتبارسنجی در خصوص عدم رعایت حداکثر نرخ کارمزد خدمات قابل ارائه توسط شرکتهای اعتبارسنجی توسط استفاده کنندگان.
ث - ارائه خدمات به اشخاصی که به موجب قانون یا سایر قوانین و مقررات مرتبط، ارائه خدمت به آنها ممنوع است.
ج - فعالیت در زمینه اعتبارسنجی بدون اخذ مجوزهای موضوع آیین‌نامه تأسیس.
چ - تأمین سرمایه مورد نیاز تأسیس شرکتهای اعتبارسنجی از محل تسهیلات بانکی.
ح - تخلف در نقل و انتقال سهام و عدم رعایت حدود مقرر در آیین‌نامه تأسیس.
خ - عدم تطبیق شرکتهای موجود فعال در زمینه اعتبارسنجی با مفاد آیین‌نامه تأسیس.
د - عدم ترمیم سرمایه شرکتهای اعتبارسنجی در حالتی که زیان انباشته شرکت مذکور به بیش از ثلث سرمایه‌ای برسد که طبق آیین‌نامه تأسیس برای فعالیت شرکتهای اعتبارسنجی در نظر گرفته شده است.
ذ - عدم توقیف فعالیت شرکتهای اعتبارسنجی در صورتی که مجوز فعالیت شرکت توسط شورا لغو شود یا تمدید نشود و شرکت نسبت به اخذ مجدد یا تمدید مجوز فعالیت اقدام نکرده باشد.
ر - عدم ممانعت شرکتهای اعتبارسنجی نوع یک از ارائه خدمات به شرکتهای اعتبارسنجی نوع دو که مجوز فعالیت ایشان توسط شورا تمدید نشده است.
ز - کسب رتبه سطح فعالیت پنج یا تحت رصد توسط شرکتهای اعتبارسنجی در دو دوره از سه دوره متوالی مطابق آیین‌نامه رتبه‌بندی.
ر - عدم رعایت ضوابط تنظیم و نگهداری صحیح دفاتر، حساب‌ها، اطلاعات و صورت‌های مالی مطابق با مقررات و دستورالعمل‌های ابلاغی وزارت امور اقتصادی و دارایی و عدم ارائه به موقع، صحیح و کامل داده‌ها، اطلاعات، صورت‌های مالی و گزارش‌ها به وزارت امور اقتصادی و دارایی.
س - مشارکت حقوقی یا سرمایه‌گذاری مستقیم و بنگاه‌داری شرکتهای اعتبارسنجی خارج از ضوابط و حدودی که در آیین‌نامه تأسیس و سایر مقررات قانون اعلام شده است.
ش - برون‌سپاری تمامی یا برخی از فعالیت‌های شرکت مرتبط با تهیه امتیاز اعتباری یا گزارش اعتباری خارج از چارچوب قانون و مقررات آن یا مصوبات شورا.
۶- سایر مصادیق تخلفات پیش‌بینی نشده در این ماده به تشخیص شورا.
ماده ۴- مصادیق مقررات انتظامی قابل اعمال مطابق با جزء (۷-۵-۳) بند (ب) ماده (۲) قانون به شرح زیر است: ۱- تذکرات کتبی
۲- اعمال جریمه نقدی تا سقف ده درصد (۱۰٪) از سرمایه
۳- تعلیق یا محدودسازی موقت یا دائم برخی یا تمام فعالیت‌های شرکت
۴- تعلیق یا سلب صلاحیت حرفه‌ای مدیران
۵- ادغام شرکتهای اعتبارسنجی با تأیید مجمع عمومی شرکت‌ها یا انحلال آنها
۶- کاهش رتبه، تعلیق یا لغو مجوز فعالیت شرکتهای اعتبارسنجی غیر دولتی
تبصره- چنانچه شرکتهای پردازش اطلاعات مالی و شرکتهای رتبه‌بندی مطابق فرآیندهای آیین‌نامه تأسیس، مجوز فعالیت شرکت اعتبارسنجی دریافت نموده باشند، اعمال مقررات انتظامی موضوع این ماده برای آنان محدود به مجوز فعالیت در حوزه اعتبارسنجی آنان خواهد بود و در خصوص سایر فعالیت‌های غیرمرتبط با اعتبارسنجی این شرکت‌ها، مطابق با مقررات همان حوزه عمل خواهد شد.
ماده ۵- حداکثر تا یک سال پس از ابلاغ این آیین‌نامه، به منظور رسیدگی به تخلفات شرکتهای اعتبارسنجی یا مدیران آنها از قانون، آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها، بخشنامه‌های قانون و مصوبات شورا، رسیدگی به کلیه اعتراضات شرکتهای اعتبارسنجی در خصوص مقررات انتظامی اعمال شده بر ایشان و همچنین تشخیص تناسب بین تخلفات و مقررات انتظامی قابل اعمال بر مشمولین با رعایت ماده (۱۷) این آیین‌نامه، هیئت انتظامی بدوی و هیئت انتظامی تجدید نظر به شرح زیر در وزارت امور اقتصادی و دارایی تشکیل می‌شود:
الف - هیئت انتظامی بدوی متشکل از سه نفر کارشناس خبره در حوزه فناوری اطلاعات، مالی و حقوقی با حداقل پنج سال تجربه مفید مرتبط است که به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی توسط شورا برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است.
ب - هیئت انتظامی تجدید نظر متشکل از سه نفر کارشناس خبره در حوزه فناوری اطلاعات، مالی و حقوقی با حداقل ده سال تجربه مفید مرتبط است که به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی توسط شورا برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است.
تبصره- حق‌الزحمه اعضای هیئت‌های انتظامی سالانه با رعایت قوانین و مقررات مرتبط، توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی تعیین و پرداخت می‌شود.
ماده ۶- رئیس هر یک از هیئت‌های انتظامی توسط شورا از میان اعضای همان هیئت انتظامی انتخاب می‌شود. رؤسای هیئت‌های انتظامی می‌توانند از اشخاص صاحب‌نظر یا مطلع، بدون حق رأی برای شرکت در جلسات هیئت انتظامی خود دعوت به عمل آورند.
تبصره ۱- در صورت عزل، انصراف یا فوت اعضای هیئت‌های انتظامی، عضو جدید ظرف یک ماه مطابق فرآیندهای ماده (۵) این آیین‌نامه معرفی می‌شود.
تبصره ۲- جلسات هیئت‌های انتظامی با حضور اکثریت اعضا رسمیت یافته و تصمیمات با اکثریت آرای اعضای حاضر معتبر است.
ماده ۷- نمایندگان مرکز با انتخاب رئیس مرکز و به فراخور موضوع و بدون حق رأی در جلسات هیئت‌های انتظامی شرکت می‌نمایند.
ماده ۸- دبیرخانه هیئت‌های انتظامی در وزارت امور اقتصادی و دارایی تشکیل می‌شود. دبیرخانه مذکور وظایف زیر را بر عهده دارد: ۱- دریافت، ثبت، بررسی اولیه، پیگیری و رسیدگی به تخلفات شرکتهای اعتبارسنجی.
۲- تشکیل پرونده انتظامی از طریق دریافت گزارش و شکایت.
۳- ابلاغ رسمی تخلفات به شخص مشمول و اعطای مهلت دفاعیه.
۴- دعوت از مدیر عامل شرکت اعتبارسنجی یا نماینده قانونی آن برای شرکت در جلسه رسیدگی یا ارسال لایحه دفاعی.
۵- ثبت کامل مستندات در سامانه نظارت.
۶- اعمال بند (۱) ماده (۴) این آیین‌نامه در خصوص شرکتهای اعتبارسنجی.
۷- تشکیل جلسات هیئت‌های انتظامی و تهیه مستندات مربوط به جلسه.
تبصره ۱- دبیرخانه هیئت‌های انتظامی موظف است تخلفات را به صورت رسمی و کتبی یا الکترونیکی به شخص مشمول ابلاغ نماید.
تبصره ۲- مهلت ارائه دفاعیه کتبی یا الکترونیکی توسط مدیر عامل شرکت اعتبارسنجی یا نماینده قانونی آن، ده روز از زمان ابلاغ است.
تبصره ۳- مدیر عامل شرکت اعتبارسنجی یا نماینده قانونی آن می‌تواند در جلسه رسیدگی حاضر شده یا نماینده قانونی/وکیل معرفی نماید.
تبصره ۴- عدم حضور مدیر عامل شرکت اعتبارسنجی یا نماینده قانونی/وکیل وی در جلسه رسیدگی، مشروط بر رعایت حق اطلاع‌رسانی و اعطای فرصت دفاع، مانع از رسیدگی و صدور رأی نخواهد بود.
تبصره ۵- کلیه جلسات رسیدگی با صورتجلسه رسمی ثبت شده و مستندات مربوط در سامانه نظارت نگهداری خواهند شد.
تبصره ۶- هیئت‌های انتظامی موظفند ظرف سی روز از تاریخ وصول گزارش تخلف، جلسه رسیدگی را تشکیل و حداکثر ظرف پانزده روز پس از ختم رسیدگی رأی خود را صادر نمایند.
ماده ۹- آرای هیئت انتظامی بدوی ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی، در صورت عدم اعتراض محکوم‌علیه یا نماینده مرکز در ماده (۷) این آیین‌نامه یا اشخاص ثالث متضرر، با لحاظ ماده (۱۰) این آیین‌نامه قطعی و لازم‌الاجرا است.
تبصره ۱- در صورتی که محکوم‌علیه یا نماینده مرکز در ماده (۷) این آیین‌نامه یا اشخاص ثالث متضرر، طی مهلت مقرر به رأی هیئت انتظامی بدوی اعتراض نمایند، دبیرخانه هیئت‌های انتظامی موظف است پرونده را جهت رسیدگی به هیئت انتظامی تجدید نظر ارجاع دهد.
تبصره ۲- در صورت منقضی شدن مدت مقرر در این ماده، به اعتراض وارده به رأی هیئت انتظامی بدوی ترتیب اثر داده نخواهد شد.
تبصره ۳- آرای هیئت انتظامی تجدید نظر با لحاظ ماده (۱۰) این آیین‌نامه، قطعی و لازم‌الاجرا تلقی می‌گردد.
ماده ۱۰- آرای هیئت‌های انتظامی در خصوص اعمال موارد (۴) تا (۶) ماده (۴) این آیین‌نامه در صورت تأیید و ابلاغ شورا قطعی و لازم‌الاجرا خواهد بود.
تبصره- آرای قطعی هیئت‌های انتظامی که منجر به تعلیق یا لغو مجوز شرکتهای اعتبارسنجی شوند، پس از ابلاغ در پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت امور اقتصاد و دارایی منتشر می‌شود.
ماده ۱۱- در صورتی که بازرس قانونی اصلی یا علی‌البدل یا حسابرس مستقل شرکتهای اعتبارسنجی در انجام وظایف خود مرتکب اهمال، تبانی، ارائه گزارش خلاف واقع یا عدم افشای تخلفات مدیریتی شود و این امر توسط هیئت‌های انتظامی احراز شود، حسب مورد، مشمول محرومیت از همکاری با شرکتهای اعتبارسنجی و معرفی به مراجع ذی‌صلاح خواهند شد.
ماده ۱۲- اعضای هیئت‌های انتظامی موظفند کلیه امور محوله و امور مرتبط با جلسات و رأی‌گیری‌هایی را که مستقیم یا غیرمستقیم به منافع شخصی ایشان یا بستگان درجه یک آنان (اعم از والدین، پدر بزرگ، مادر بزرگ، همسر، همسر فرزند، فرزند، فرزند برادر یا خواهر) است را به صورت مکتوب به وزیر امور اقتصادی و دارایی اعلام نمایند. عدم اعلام مکتوب موارد مذکور مشمول لغو عضویت در هیئت‌های انتظامی خواهد بود.
تبصره- اعضای هیئت‌های انتظامی و همسر و فرزندان آنها نباید سهامدار مؤثر، عضو هیئت مدیره، مدیر عامل یا مشاور شرکتهای اعتبارسنجی باشند و در غیر این صورت، شخص مزبور موظف است موضوع را کتباً به وزیر امور اقتصادی و دارایی اطلاع دهد. عدم اعلام مکتوب موارد مذکور، مشمول لغو عضویت در هیئت‌های انتظامی خواهد بود.
ماده ۱۳- کلیه جلسات، مستندات و آرای هیئت‌های انتظامی باید در سامانه نظارت ثبت شوند. افشای محتوای جلسات جز در موارد مصرح قانونی یا مصوب شورا ممنوع بوده و مشمول پیگرد انضباطی خواهد بود.
ماده ۱۴- دبیرخانه هیئت‌های انتظامی موظف است بر اجرای کامل آراء صادره توسط هیئت‌های انتظامی نظارت کرده و گزارش اجرای آراء را حداکثر ظرف سی روز پس از ابلاغ رأی به شورا ارائه دهد.
ماده ۱۵- در صورت عدم اجرای آراء توسط شرکتهای اعتبارسنجی، دبیرخانه هیئت‌های انتظامی می‌تواند پیشنهاد تشدید مقررات انتظامی را به هیئت‌های انتظامی ارائه کند.
ماده ۱۶- شرکتهای اعتبارسنجی موظفند گزارش اجرای آراء را به صورت کتبی و در مهلت تعیین شده به دبیرخانه هیئت‌های انتظامی ارائه کنند.
تبصره- در صورت عدم ارائه گزارش اجرای آراء در مهلت مقرر توسط شرکتهای اعتبارسنجی، دبیرخانه هیئت‌های انتظامی می‌تواند پیشنهاد تشدید مقررات انتظامی را به هیئت‌های انتظامی ارائه کند.
ماده ۱۷- دستورالعمل تناسب تخلفات با مقررات انتظامی قابل اعمال توسط هیئت‌های انتظامی حداکثر ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و به شورا جهت تصویب و ابلاغ ارائه می‌گردد.
ماده ۱۸- مواد (۲۲) و (۲۴) آیین‌نامه نظام سنجش اعتبار موضوع تصویب‌نامه شماره ۳۹۱۵۱ / ت ۵۵۲۹۶هـ مورخ ۱۳۹۸/۴/۴ لغو می‌گردند.
محمدرضا عارف
معاون اول رئیس جمهور
رونوشت به:
دفتر مقام معظم رهبری - دفتر رئیس جمهور - دفتر رئیس مجلس شورای اسلامی - دفتر رئیس قوه قضاییه - دفتر معاون اول رئیس جمهور - دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام - دبیرخانه ستاد کل نیروهای مسلح - دیوان محاسبات کشور - دیوان عدالت اداری - سازمان بازرسی کل کشور - معاونت‌های قوانین و نظارت مجلس شورای اسلامی - امور تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات - کلیه وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و مؤسسات دولتی - معاونت‌های رئیس جمهور - نهادهای انقلاب اسلامی - روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران - دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت و دفتر هیئت دولت.